لە ئەنجامی ناوبژیوانییەکی سەرکەوتووی پاکستان و دیپلۆماسییەکی چڕوپڕ، واشنتۆن و تاران گەیشتنە ڕێککەوتنێک بۆ وەستاندنی شەڕ و کۆتاییهێنان بە یەکێک لە ئاڵۆزترین قەیرانەکانی ناوچەکە لە ماوەی ڕابردوودا. ئەم ڕێککەوتنە دەرگایەکی نوێ بۆ دیپلۆماسی و چارەسەری ئاشتییانەی کێشە ئەمنیی و سیاسییەکان دەکاتەوە.
ڕاگەیاندنی ئەم ڕێککەوتنە، ئێوارەی یەکشەممە لەلایەن شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستانەوە هات، کە جەختی لە سەرکەوتنی هەوڵەکانی ناوبژیوانیی وڵاتەکەی کردەوە.
دوابەدوای ئەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا هاوڕایی خۆی لەسەر ناوەڕۆکی ڕێککەوتنەکە دەربڕی و تارانیش بە فەرمی واژۆکردنی یاداشتنامەیەکی تێگەیشتنی بۆ وەستانی شەڕ و دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی دانوستاندن پشتڕاست کردەوە.
چۆنیەتی گەیشتن بە ڕێککەوتنەکە
دوای ئەوەی لە ٢٨ی شوباتەوە ململانێکان بە شێوەیەکی سەربازیی دەرکەوتن، هەوڵە دیپلۆماسییەکان لە ٨ی نیسان بە ئاگربەستێکی کاتی دەستیان پێکرد. لە ماوەی هەفتەکانی ڕابردوودا، پەیوەندییە سیاسی و ئەمنییەکان لەنێوان واشنتۆن و تاران چڕتر بوونەوە، کە لە کۆتاییدا بووە هۆی داڕشتنی نەخشەڕێگایەک بۆ وەستانی شەڕ و دەستپێکردنی گفتوگۆی فراوانتر.
خاڵە سەرەکییەکانی ڕێککەوتنەکە
ڕێککەوتنەکە کۆمەڵێک بڕگەی گرنگ لەخۆ دەگرێت کە ئامانجیان هێورکردنەوەی دۆخەکە و دەستپێکردنی پرۆسەیەکی سیاسییە:
ڕاگرتنی تەواوەتی هەموو جۆرە چالاکییەکی سەربازیی لەنێوان هەردوو لادا.
هەڵگرتنی گەمارۆی سەر دەریاکان لەسەر ئێران و کردنەوەی گەرووی هورمز بەڕووی هاتوچۆی کەشتییەکاندا.
دەستپێکردنی کۆبوونەوەی ئامادەکاری لەم هەفتەیەدا، بەرەو واژۆکردنی فەرمی لە سویسرا لە ١٩ی حوزەیران.
دانوستاندنە کۆتاییەکان بۆ ماوەی ٦٠ ڕۆژ بەردەوام دەبن.
تەنگژەی دوایین ساتەکان؛ هێرشەکەی بەیروت
بەپێی زانیارییەکانی تۆڕی هەواڵی “سی ئێن ئێن”، ڕێککەوتنەکە چەند کاتژمێرێک بەر لە ڕاگەیاندنی، ڕووبەڕووی مەترسییەکی گەورە بووەوە. هێرشێکی ئیسرائیل بۆ سەر ناوچەی باشووری بەیروت نیگەرانیی قووڵی لای ئیدارەی ئەمریکا دروستکرد لەوەی دۆخەکە بەرەو هەڵکشانی سەربازیی بگەڕێتەوە.
بە گوێرەی سەرچاوە ئەمریکییەکان، دۆناڵد ترەمپ ناڕەزایەتی توندی بەرامبەر ئەو هێرشە دەربڕیوە، چونکە بە هەوڵێک بۆ تێکدانی دیپلۆماسی وەسفی کردووە. لە بەرامبەردا، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد کە ئیدارەکەی دڵنیایی پێگەیشتووە لە تارانەوە کە وەڵامی سەربازیی نابێت و پابەندی بە ڕێککەوتنەکە دەمێننەوە.
دیمەنێکی گشتی بۆ داهاتوو
سەرەڕای ڕاگەیاندنی ئەم ڕێککەوتنە، هێشتا ڕێگایەکی درێژ لەبەردەم هەردوو لادایە. ئەمە زیاتر وەک “چوارچێوەیەکی سیاسی” دەردەکەوێت نەک چارەسەرێکی کۆتایی.
لە دوو مانگی داهاتوودا دانوستاندنەکان لەسەر دۆسییە هەستیارەکان، وەک: بەرنامەی ئەتۆمی، ئاسایش، ئابووری، و ڕێکخستنەوەی هاتووچۆی دەریایی لە کەنداو دەبن.
ترەمپ جەختی کردووەتەوە کە ئەگەر بێتو لە ئەنجامی دانوستاندنەکاندا ڕێککەوتنی کۆتایی لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی نەیەتە ئاراوە، ئەوا بژاردەی سەربازیی هێشتا لەسەر مێز دەمێنێتەوە.
لەکاتێکدا ئەم ڕێککەوتنە پەنجەرەیەکی ئومێدی بۆ هێورکردنەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کردووەتەوە، بەڵام سەرکەوتنی پرۆسەکە بە تەواوی پەیوەستە بە پابەندبوونی هەردوو لایەن بە بەڵێنەکانیان و توانایان لە تێپەڕاندنی ئەو بەربەستانەی کە لە خولی داهاتووی دانوستاندنەکاندا دێنە پێشەوە.
Leave a Reply