بانکی ناوەندی لە وەڵامی پرسیارێکدا قەبارەی قەرزە زەبەلاحەکانی عێراق ئاشکرا دەکات و دەڵێت”کورتهێنانی بودجە قەبارەیەکی زۆر گەورەی هەیە و ناتوانرێت تەنها لە رێگەی قەرزکردنەوە پڕبکرێتەوە”.
لە وەڵامی پرسیارێکی فەرمی پەرلەماندا، بانکی ناوەندیی عێراق (CBI) زانیاریی وردی لەسەر قەرزەکانی وڵات خستە ڕوو، کە قەبارەیەکی گەورەی کورتهێنانی دارایی لە بەردەم حکومەتدا دەردەخات.
بەپێی زانیارییەکانی بانکی ناوەندی، کۆی گشتی قەرزەکانی عێراق ژمارەیەکی مەترسیداری تۆمار کردووە، کە بریتتین لە:
قەرزی ناوخۆیی:
ئەم قەرزە لە دابینکردنی پارە بۆ حکومەت لەناوخۆی وڵات کۆدەبێتەوە، کە گەیشتووەتە نزیکەی (91) تریلیۆن دینار، کە بەشێکی زۆری دەکەوێتە سەر بانکی ناوەندی و بانکە بازرگانییە حکومییەکان.
قەرزی دەرەکی:
کۆی قەرزی عێراق بۆ وڵاتان و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، بڕەکەی گەیشتووەتە (54) ملیار دۆلاری ئەمریکی.
بانکی ناوەندی هۆشداری توندی لەبارەی بارودۆخی دارایی عێراقەوە دا، جەختی لەوە کردەوە کە کورتهێنانی بودجە قەبارەیەکی زۆر گەورەی هەیە و ناتوانرێت تەنها لە رێگەی قەرزکردنەوە پڕبکرێتەوە. ئەمە ئاماژەیەکی روونە بۆ ئەوەی کە حکومەت پێویستی بە گرتنەبەری رێوشوێنی چاکسازی ریشەیی و فرەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهات هەیە.
سەبارەت بە سەرمایەی عێراق لە دەرەوە، بانکی ناوەندی ئاشکرای کرد کە بەهای سەنەداتی حکومەتی عێراق کە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەڵگیراون، بریتییە لە 11 ملیار دۆلار. ئەم سەنەداتانە بەشێکن لە یەدەگی دارایی عێراق و وەک گەرەنتییەک بۆ سەقامگیریی دراو و مامەڵە داراییە نێودەوڵەتییەکان بەکاردەهێنرێن.
شارەزایانی ئابووری پێیان وایە کە ئەم ئاشکراکردنەی قەرزە زەبەلاحەکان کاریگەریی گەورەی دەبێت:
پەستان لەسەر دینار: قەرزە ناوخۆییە گەورەکان و کورتهێنانی بودجە بەردەوام پەستان لەسەر بانکی ناوەندی دروست دەکەن بۆ دابینکردنی دراوی بیانی، کە دەتوانێت ببێتە هۆی لاوازبوونی زیاتری بەهای دیناری عێراقی لە بازاڕە ناڕەسمییەکاندا.
ڕاگرتنی پارەدارکردن: بۆ کەمکردنەوەی کورتهێنانەکە، حکومەت ناچار دەبێت بەشێک لە پڕۆژە خزمەتگوزاری و وەبەرهێنانەکان رابگرێت یان کەم بکاتەوە، ئەمەش گەشەی ئابووری خاو دەکاتەوە.
پێویستی بە چاکسازی: ژمارەکان داواکارییەکی بەپەلە دەخەنە سەر حکومەت بۆ کەمکردنەوەی خەرجییە ناتەندروستەکان و چاکسازی لە سیستمی باج و گومرگدا بۆ فرەچەشنکردنی داهات.