جوتیار کەمال جەبار
لە هەرێمی کوردستان، کاتێک گوێت لە وشەکانی “پڕۆژەی نیشتەجێبوون، وەبەرهێنانی ستراتیژی، یان ئاوەدانکردنەوە” دەبێت، بزانە کە دەسەڵات خەریکی داپۆشینی چینایەتییەکی دڕندانە و داگیرکردنی زەوییەکی نوێیە! لێرە، دروستبوونی ڤێلای گرانبەها و داڕمانی گەڕەکە هەژارنشینەکان بە ڕێکەوت ڕوو نادات؛ بەڵکو “دروستکردنی دوو جیهانی جیاواز لە ناو یەک نیشتماندا” خۆی لە خۆیدا گەورەترین ستراتیژی و بەرهەمی حوکمڕانیی پارتی و یەکێتییە. ئەوان فێربوون کە باشترین ڕێگە بۆ چێژوەرگرتن لە داهاتی ئەم وڵاتە، “دابڕانی تەواوەتییە لە ئازاری خەڵک و دروستکردنی شارۆچکەی داخراوە بۆ خۆیان و کۆمپانیاکانیان”. بۆیە دەبینین لێرە دوو کوردستان هەیە: کوردستانێکی بریقەدار بۆ دزەکان، و کوردستانێکی وێرانکراو بۆ خاوەنە ڕاستەقینەکانی نیشتمان!
با سەیری ئەم دابەشبوونە ترسناکە بکەین. بۆچی لە شارێکدا کە گەنجەکانی لە بێکاریدا دەتلێنەوە و خەڵک پارەی دەرمانی نییە، پڕۆژەی ڤێلا و شوقەی ملیۆن دۆلاری وەک قارچک سەرهەڵدەدەن؟ ئایا لەبەر ئەوەیە کە ئابوورییەکەمان بەهێزە؟ نەخێر، ئەم پڕۆژە زەبەلاحانە تەنها ئامرازێکن بۆ “سپیکردنەوەی ئەو ملیۆنان دۆلارەی کە لە فرۆشتنی نەوتی قاچاخ و دەروازە سنوورییەکان دزراون”. کاتێک بەرپرسەکان سامانی وڵات تاڵان دەکەن، ناتوانن هەمووی ببەنە دەرەوە، بۆیە دەیکەن بە کۆشک و مۆڵ لەسەر ئەو زەوییانەی کە بە زۆرەملێ لە خەڵکیان سەندووە. ئەوان ژیانێکی ئەفسانەیی دەژین، لە کاتێکدا لەو دیو دیوارە بەرزەکانی کۆشکەکانیانەوە، خەڵک لە ڕێزی بەنزین و غازدا کەرامەتی دەشکێت!
هەمان سیاسەت لە کەرتی تەندروستی و پەروەردەشدا جێبەجێ دەکرێت. بەرپرسان و منداڵەکانیان لە نەخۆشخانە تایبەتەکان چارەسەر دەکرێن و لە زانکۆ گرانبەهاکان (کە خۆیان خاوەنین) دەخوێنن، لە کاتێکدا نەخۆشخانە حکومییەکان بۆ خەڵکی هەژار دەکرێنە قەسابخانە و قوتابخانەکانیش بێ مامۆستان. پارتی و یەکێتی ئەم قۆرخکارییە بەکاردهێنن نەک وەک جیاوازییەکی سادەی چینایەتی، بەڵکو وەک “چەکێک بۆ هێشتنەوەی گەنجی هەژار لە نەخوێندەواری و بێهێزیدا”، تاوەکو هەرگیز نەتوانن ڕکابەریی منداڵە نازپەروەردەکانی ئەوان بکەن. کاتێک تۆ دەوڵەمەندی و دەسەڵات لە دەستی چەند بنەماڵەیەکدا کۆدەکەیتەوە، ئیتر نیشتمان دەبێتە کۆمپانیایەکی تایبەت و خەڵکیش دەبنە کۆیلەی ناو کۆمپانیاکە!
تەنانەت کاتێک باس لە “باج و ڕسومات” دەکرێت، ئەم دەسەڵاتە بەردەوام باج لەسەر شانی کاسبکاری بچووک گران دەکات، بەڵام کۆمپانیا زەبەلاحەکانی خۆیان کە قۆرخی بازاڕیان کردووە، یەک دینار باج نادەن و لەسەرووی یاساوەن. کێشەی نەبوونی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی بە مەبەست پشتگوێ دەخرێت، تا خەڵک بێهیوا ببێت و قبوڵی بکات کە لێرە یاسا تەنها بۆ سەرکوتکردنی هەژارانە و سامانیش تەنها بۆ خزمەتکردنی دەسەڵاتدارانە.
“لەپشت هەر سەروەتێکی گەورەی کتوپڕەوە، تاوانێکی شاراوە هەیە.” ئەمڕۆ سەروەتی خەیاڵیی بەرپرسانی پارتی و یەکێتی بە زەبری “تاڵانکردنی بودجەی گشتی و دزینی قوتی خەڵک” کۆکراوەتەوە، و دەیانەوێت بەم سامەنە کەرامەتی گەلێک بکڕن.
سەرنوسەر