بەختیار جەزا جەلال
کەرتى لێپێچینەوە لە کوردستان هاوشێوەى تۆڕێکی ڕاوەماسی کە هێندە داڕزاوە، ماسییە گەورە و قرشەکان بە ئاسانی دایدەدڕن و تێیدا دەپەڕنەوە، بەڵام تەنیا ماسییە بچووکەکان دەخاتە تەڵەوە و دەیانخنکێنێت. ئەمە ڕێک وێنەی دامەزراوەکانی لێپرسینەوە و یاسایە لە هەرێمی کوردستان. پرسیارە ڕاستەقینەکە ئەوە نییە کە ئایا گەندەڵی لەم وڵاتەدا بوونی هەیە یان نا، چونکە تەنانەت کوێرەکانیش دەتوانن بەرجەستەبوونی ئەو تاڵانییە ببینن کە دەسەڵاتداران دەیکەن. مشتومڕە گەورەکە ئەوەیە کە ئایا هیچ دامەزراوەیەک هێندە هێز و سەربەخۆیی هەیە بتوانێت لێکۆڵینەوە لەگەڵ ئەو فیگەرە باڵادەستانەدا بکات کە سەر بە دەسەڵاتی بنەماڵە و حیزبن؟ لەم نیشتمانەدا، تاوان بەپێی قەبارەی زیانەکەی ناپێورێت، بەڵکو بەپێی ڕەنگی حزبی و قورسایی سیاسیی تاوانبارەکە دەپێورێت، و یاساش تەنیا شمشێرێکە لە دەستی دەسەڵات بۆ بڕینی ملی لاوازەکان.
کێشەکە لە خودی تۆمەتەکان یان ئاشکرابوونی دۆسیەکانی گەندەڵی نییە؛ کارەساتەکە لەو سیستەمەدایە کە هەر کاتێک ناوی بەرپرسێکی باڵا دەهێنرێت، لێپرسینەوە دەبێتە مەتەڵێکی ناڕوون و متمانەی گشتی بە تەواوی دادەڕووخێت. کاتێک ئابووری سێبەر و کۆمپانیا حزبییەکان سامانە گشتییەکان دەلوشن، میدیای سێبەر و دادگای کارتۆنی ئەرکیان ئەوەیە تۆز و خۆڵ بکەنە چاوی خەڵک و ڕاستییەکان بشارنەوە. لە سیستەمێکدا کە دادوەر ناتوانێت بەبێ مۆڵەتی مەکتەبی سیاسی بانگهێشتی بچووکترین بەرپرسی حزبی بکات، دادپەروەری دەبێتە تەنیا وشەیەکی بێمانا بۆ ڕازاندنەوەی وتارەکان، نەک ئامرازێک بۆ گێڕانەوەی مافی دزراوی میللەت. هەر کاتێکیش تاوانێکی گەورە ڕوودەدات، لەبری سزادانی تاوانبارەکە، سیستەمەکە چاودێران و ڕۆژنامەنووسان سزا دەدات، بۆ ئەوەی خەڵک فێری پرسیارکردن نەبن.
“یاساکان لە تەونی جاڵجاڵۆکە دەچن؛ لاوازەکان دەگرن، بەڵام بەهێزەکان دایدەدڕن و لێی دەدەرباز دەبن”) — ئەمەش ڕێک هەمان ئەو کارەساتەیە کە لە ئیتاڵیای سەردەمی مافیاکاندا ڕووی دا، کاتێک سیستەمی دادوەری ببووە پاشکۆی خێزانە بەهێزەکان و هەرگیز نەیدەتوانی لێکۆڵینەوە لەگەڵ سەرۆکە گەورەکانی کۆزانوسترادا بکات. بەڵام ئەم تاڵانچییانەی ئێمە، هێشتا بێشەرمانەترن؛ ئەوان نەک هەر یاساکانیان دڕاندووە، بەڵکو خودی جاڵجاڵۆکەکەشیان کردووەتە پاسەوانی بەرژەوەندییەکانی خۆیان. ئەوان دەزگاکانی چاودێری و نەزاهەتیان تەنیا بۆ ئەوە دروست کردووە کە نەیارە لاوازەکانیانی پێ بترسێنن و دیکۆری دیموکراسیی پێ ڕازاوە بکەن، نەک بۆ ئەوەی ڕێگری لە غەسلی پارە و قاچاخچێتی سنوور بکەن کە سەرچاوەی سەرەکیی مانەوەی دەسەڵاتەکەیانە.
ئێوەی هاووڵاتیانی چەوساوە، ڕۆژنامەنووسانی ئازا و ئەو گەنجانەی کە ڕۆژانە دەبینن چۆن سەروەتتان دەدزرێت، کاتی ئەوە هاتووە لەم یارییە قێزەونە تێبگەن! کاتێک بەرپرسێک تۆمەتبار دەکرێت و سیستەمەکە دەیپارێزێت، بێدەنگیی ئێوە دەبێتە گەورەترین مۆری ڕەوایەتی بۆ تاوانەکانیان. ئەوان دەیانەوێت ئێوە بێهیوا بن لە دادپەروەری و وا تێبگەن کە هیچ شتێک ناگۆڕێت، تا بتوانن تا هەتایە لەسەر پشتی ئێوە بژین و سامانەکەتان تاڵان بکەن. با چیتر چاوەڕێی دادگایەکی کارتۆنی نەکەین بۆ ئەوەی مافەکانمان بۆ بگەڕێنێتەوە؛ ئەو دەسەڵاتەی کە یاسا تەنیا دژی خەڵکەکەی خۆی بەکاردەهێنێت و گەندەڵکاران دەپارێزێت، لە کۆتاییدا تەنیا بە توڕەیی و ئیرادەی هەمان خەڵک دەڕووخێت و دادپایی دەکرێت!
Leave a Reply